سرم درماني

قبل از شروع اين مقاله بايد گفت كه اطلاق لفظ سرم به مايعاتي كه از طريق رگ به بيمار داده مي شود، كاربرد نادرستي براي اين واژههست، سرم درواقع قسمتي از خون انسان است كه فاقد سلول مي باشد يا به عبارت ديگر جزء مايع خون است، بنابراين درست تر وعلمي تر آن است كه از واژه ي مايعات داخل وريدي بجاي سرم استفاده شود، اما با توجه به نامانوس بودن اين واژه ، در اين مقاله ازهمان كلمه ي مصطلح يعني سرم استفاده خواهيم كرد.

هدف از سرم درماني در وضعيتهاي مختلف متفاوت است، يكي از شايعترين حالاتي كه از سرم استفاده مي شود افزايش حجم خونبويژه بدنبال كاهش مايعات بدن بر اثر اسهال يا استفراغ يا هردو است، بديهيست در اين حالت هدف اوليه جبران كردن حجم داخلعروقي و افزايش اين حجم است. به اين منظور از سرمهاي نمكي استفاده مي شود، منظور از سرم نمكي سرمي است كه فاقد قند ميباشد و غلظت سديم آن تقريبا برابر با غلظت سديم خون انسان است.

دو تا از مهمترين اين سرمها سرم نرمال سالين و سرم رينگر است كه شرايط استفاده از هركدام متفاوت است اما از اين دو نرمال ساليندر موقعيتهاي بيشتري قابل استفاده است.

هدف ديگر از سرم درماني دادن داروهاي وريدي است. مخصوصا در كودكان داروهاي وريدي بهتر است مستقيما استفاده نشوند، بلكهبطور بسيار آهسته و همراه سرم انفوزيون شوند. انفوزيون به معني تزريق آهسته و قطره قطره ي وريدي است. مدت تزريق در داروهايمختلف و همچنين غلظت آن هم فاكتورهاي تعيين كننده اي هستند. بعنوان مثال مسكن ها، تب بر ها، ضد استفراغها و خيلي از داروهايديگر از طريق وريدي بهتر اثر مي كنند، همچنين بسياري از آنتي بيوتيكها از طريق وريدي قابل ارايه هستند. نكته ي مهم اينجاست كه هردارويي با هر سرمي قابل تجويز نيست و ممكن است برخي داروها با برخي سرمها تداخل نشان دهند يا رسوب تشكيل بدهند.

وضعيت ديگري كه سرم درماني مورد نياز است مواردي است كه به هر علتي كودك نبايد غذا بخورد، اين اتفاق بيشتر در بيمارستانها ميافتد، مثل بچه اي كه آماده ي عمل است، يا عمل روي دستگاه گوارش انجام داده است، يا دچار فلج موقت روده (ايلئوس) شده است. براياين موارد بايد غلظت سرم، ميزان قند آن و همچنين ميزان سديم و پتاسيم آن به دقت مورد بررسي قرار گيرد.

توجه به اين نكته مهم است كه هيچكدام از اين سرمها جايگزين تغذيه كودك نيستند، به عبارت ديگر حتي سرم قندي نمي تواند تمام كالريمورد نياز روزانه كودك را تامين كند.

آنچه از آن بعنوان سرم غذايي ياد مي شود يك اشتباه ديگر در به كار بردن درست و علمي كلمات است، در واقع سرم غذايي تركيبي ازقند، پروتئين و چربي قابل تزريق از طريق وريدي به همراه مكملها و مواد معدني و ويتامينها است كه در شرايط خاص و براي بيمارانخاص در نظر گرفته مي شود.

بنابراين چنانكه مي بينيد سرمها انواع مختلف دارمد و تجريز هر كدام بويژه وقتي نياز به تجويز همزمان دارو هست مخصوصا دركودكان نياز به دانش و تبحر بالايي دارد. بنابراين بعنوان مثال براي كودكي كه نياز به افزايش حجم خون به علت اسهال و استفراغ داردبا اين عنوان كه بچه از ديروز چيزي نخورده اصرار به تجويز سرم قندي نبايد داشت. تجويز سرم و داروهاي كم خطر در منزل نيز مقدوراست اما حتما بايد توسط پرستار ماهر و بدنبال تجويز پزشك انجام شود.

كودك طب با پرسنل مجرب در درمان كودكان و بزرگسالان و با مسووليت فني فوق تخصص مراقبتهاي ويژه در تمام ساعات شبانه روزآماده ي ارايه ي خدمات باليني به همشهريان عزيز است.